Meer dan acht op de tien Nederlanders hebben er begrip voor dat de politie ingrijpt bij een verboden demonstratie. Dat geldt ook voor 40 procent van degenen die protesten tegen de coronamaatregelen steunen. Verder vroegen we Nederlanders naar hun mening over de lokale democratie, de rol van de coronamaatregelen én naar politieke participatie. Dit onderzoek vond plaats van donderdag 2 tot maandag 6 juli 2020.

Veel begrip voor ingrijpen politie bij demonstratie

Weinig steun voor protesten tegen de coronamaatregelen

We legden Nederlanders de volgende tekst voor over protesten tegen de coronamaatregelen:

De afgelopen weken zijn er verschillende protestacties geweest tegen de coronamaatregelen van de overheid, met name tegen de beperkende maatregelen zoals het houden van 1,5 meter afstand met mensen buiten het eigen huishouden.

We vroegen vervolgens in hoeverre men positief of negatief over deze protesten is. Nederlanders blijken hier vaker negatief (70 procent) dan positief over te zijn (12 procent). Het grootste verschil vinden we naar stemvoorkeur: per saldo zijn alleen FvD-kiezers positief over de protesten, 44 procent is positief en 35 procent is negatief over de protesten.

Gevraagd naar een toelichting zijn de voornaamste redenen om negatief te zijn over de protesten:

  • De regels zijn er niet voor niets
  • Gezondheid staat voorop
  • De demonstranten denken teveel aan zichzelf

De voornaamste redenen om positief te zijn over de protesten:

  • De economische gevolgen van coronamaatregelen zijn niet in verhouding
  • De ‘1,5 meter-samenleving’ is niet haalbaar en/of gezond
  • Democratisch recht om te protesteren

Twee derde vindt informatie RIVM betrouwbaar

Twee derde van de Nederlanders (67 procent) vindt de informatie vanuit het RIVM betrouwbaar. Een tiende vindt van niet. Opvallend is dat een derde van degenen die de protesten tegen de coronamaatregelen steunt het eens is met de stelling “De informatie vanuit het RIVM over het coronavirus is betrouwbaar”.

Ook vindt twee derde dat mensen buitenshuis 1,5 meter afstand tot anderen moeten blijven houden (68 procent).  Meer dan acht op de tien Nederlanders (83 procent) zijn het eens met de stelling ‘ik heb er begrip voor dat de politie ingrijpt bij een demonstratie wanneer deze verboden is’. Vier op de tien sympathisanten van de protesten zijn het hiermee eens (40 procent).

Tekst loopt door onder figuur.

Figuur 1 – “De informatie vanuit het RIVM over het coronavirus is betrouwbaar”. Uitgesplitst naar houding t.a.v. protesten tegen de coronamaatregelen

Steun voor coronamaatregelen stabiel hoog

De afgelopen maanden is de steun voor de coronamaatregelen onveranderd gebleven: Nederlanders staan nog steeds in (grote) meerderheid achter de coronamaatregelen. Dit geldt zowel voor het versoepelen van de lockdown (nu 75 procent), de gezondheid van Nederlanders (80 procent) als de economie (63 procent).
Toch is het de helft van de Nederlanders soms niet duidelijk wat ze moeten of mogen doen met betrekking tot het coronavirus. Voor 5 procent is het zelfs zeer onduidelijk.

Tekst loopt door onder figuur.

Figuur 2 – Draagvlak voor maatregelen van het kabinet

Verminderde invloed volksvertegenwoordigers nog altijd breed geaccepteerd, mits tijdelijk

In mei vond driekwart (76 procent) van de Nederlanders het vooralsnog acceptabel dat volksvertegenwoordigers tijdelijk minder invloed hebben op het coronabeleid. Nu vindt 71 procent dit acceptabel.
Burgers die ontevreden zijn met het democratisch functioneren van de gemeente vinden dit in mindere mate acceptabel. Grotere verschillen vinden we daarentegen bij een uitsplitsing naar stemvoorkeur. Deze uitkomsten weerspiegelen dat meningen en houdingen ten aanzien van de coronamaatregelen sterk gepolitiseerd zijn. Ze hangen in mindere mate samen met sociaal-culturele of demografische achtergrondkenmerken.

Een vijfde ontevreden over lokale democratie

Een op de vijf Nederlanders (21 procent) is ontevreden met de manier waarop de democratie op dit moment in hun gemeente werkt (geeft een 5 of lager). Een iets groter deel (23 procent) is zeer tevreden met de werking van de gemeentelijke democratie (8 of hoger) en bijna vier op de tien (38 procent) zijn hier redelijk tevreden mee. 

Deze vraag stelden we ook in mei van dit jaar. Toen gaf een hoger percentage Nederlanders aan het niet te weten (toen 31 procent, nu 18 procent). De uitkomsten zijn ongeveer gelijk aan die uit mei 2018.

Burgemeesters vaakst in beeld

Vier op de tien Nederlanders hebben iets van hun burgemeester vernomen met betrekking tot de coronacrisis (41 procent). Ruim 80 procent is ook tevreden over hun optreden. Van wethouders en gemeenteraadsleden vernemen beduidend minder Nederlanders iets met betrekking tot de coronacrisis.

Klein deel Nederlanders bereid om politiek te participeren

Het merendeel van de Nederlanders zegt zeker niet te gaan demonstreren (59 procent) of zeker niet deel te nemen aan een landelijke activiteit ergens anders (58 procent).
Een heel klein deel van de Nederlanders denkt zeker te gaan demonstreren voor of tegen iets (4 procent) en twee procent zegt zeker deel te nemen aan een landelijke activiteit ergens anders. De participatiebereidheid verschilt nauwelijks als we deze uitsplitsen naar leeftijd en opleidingsniveau.

Onderzoeksverantwoording

I&O Research voerde in opdracht van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties een landelijk representatief onderzoek uit onder 2.302 Nederlanders van 18 jaar en ouder. Dit onderzoek vond plaats als onderdeel van onze reeks Corona Continu Onderzoeken en liep van donderdag 2 tot maandagochtend 6 juli 2020.

De resultaten zijn gewogen op geslacht, leeftijd, opleiding, regio en stemgedrag bij de Tweede Kamerverkiezingen in 2017 en zijn daarmee representatief voor Nederlanders van 18 jaar en ouder op deze kenmerken. Het grootste deel van de deelnemers is afkomstig uit het I&O Research Panel (n=2.174). Daarnaast zijn 128 deelnemers via PanelClix benaderd om deel te nemen aan dit onderzoek.

Eerdere metingen uit het Corona Continu Onderzoek vonden plaats eind maart, in mei en in juni. Hieraan deden respectievelijk 2.342, 2.076 en 3.338 Nederlanders mee.

Bronvermelding

Het overnemen uit deze publicatie is toegestaan, mits de bron (I&O Research en ministerie van BZK) duidelijk wordt vermeld.

U kunt het volledige rapport hier downloaden.

BWEBPR20

We vertellen u graag nog veel meer over I&O Research.


Neem contact op

afbeelding

Milan Driessen

Onderzoeker

Blijf op de hoogte, schrijf u in voor onze nieuwsbrief

  • Dit veld is bedoeld voor validatiedoeleinden en moet niet worden gewijzigd.