Een jaar voor de Tweede Kamerverkiezingen maken we de staat op: Mark Rutte heeft goede papieren voor een 4de premierschap.

Mark Rutte gezien als beste premier sinds WOII

Dit onderzoek onder 2.180 Nederlanders – uitgevoerd in samenwerking met NRC Handelsblad – vond plaats van 6 tot 10 maart, in de periode dat de eerste corona-gevallen in Nederland bekend werden. Eventuele invloed van deze ontwikkeling op partijvoorkeur en waardering van politici en bestuurders is dus slechts ten dele meegenomen in dit onderzoek.

In de week waarin het corona-virus Nederland in zijn greep kreeg wordt Mark Rutte door de kiezers gezien als de beste premier sinds de Tweede Wereldoorlog. Voor Wim Kok en Ruud Lubbers.

Rutte, Hoekstra en Kaag – vanuit kiezersgunst – meest voor de hand liggende lijsttrekkers

Een jaar voor de Tweede Kamerverkiezingen van maart 2021, is het bij meerdere partijen nog onduidelijk wie de lijsttrekker wordt.

  • VVD. Het is de verwachting dat Mark Rutte nog een keer opgaat voor het premierschap, maar voor de VVD is ook Klaas Dijkhoff in beeld. Mark Rutte steekt met kop en schouders uit boven de andere kandidaten als ‘meest betrouwbare premier’: meer dan de helft ziet hem zo. Bijna de helft van alle kiezers (45%) vindt dat hij het de afgelopen tien jaar goed gedaan heeft als minister-president.
  • CDA. Bij het CDA lopen Wopke Hoekstra en Hugo de Jonge zich warm voor het lijsttrekkerschap. Vooralsnog scoort Hoekstra iets beter dan De Jonge, maar deze race is nog niet gelopen. Beiden worden door ruime delen van het electoraat gezien als betrouwbare premierkandidaten. De huidige fractievoorzitter van het CDA, Pieter Heerma, wordt gezien als tussenpaus en wordt relatief laag gewaardeerd.
  • D66. Bij D66 worden zowel Rob Jetten als Sigrid Kaag gezien als serieuze kandidaten. Sigrid Kaag staat er beduidend beter voor dan Jetten. Ze wordt niet alleen beter gewaardeerd dan Jetten (een 6,2 versus een 4,8). Als mogelijke ‘betrouwbare premier’ zit ze net achter Wopke Hoekstra. Kaag is nog relatief onbekend (48% zegt haar te kennen) dus ze kan nog groeien.
  • PvdA. Lodewijk Asscher wordt gewaardeerd met een 5,5: boven Klaver (5,1) en Marijnissen (5,3). Maar als ‘betrouwbare premier kandidaat’ moet hij Rutte, Hoekstra, De Jonge en Kaag vooralsnog voor laten gaan. Ten opzichte van 2017 leverde hij 12 procentpunt in (nu ziet 36% hem nog als zodanig). Het verval voor Geert Wilders is klein, maar het aandeel dat het ziet als een betrouwbare minister-president ook: nog 14 procent. 
  • GroenLinks. Jesse Klaver was bij de verkiezingen van 2017 een van de meest populaire lijsttrekkers, met scores van een 6 of hoger, maar levert flink in. Met een 5,1 bevindt hij zich nu in de middenmoot. In 2017 kon 38 procent van de kiezers Klaver zich nog voorstellen als ‘betrouwbare premier’, nu is dat nog 26 procent.
  • PVV / FvD. Geert Wilders (4,1) krijgt een hoger gemiddeld rapportcijfer dan Thierry Baudet (3,6), maar beiden worden laag gewaardeerd. Dit wordt vooral veroorzaakt door het hoge aandeel onvoldoendes die beiden krijgen (Wilders: 67% onvoldoende, Baudet 74%).  Onder de eigen achterban worden zowel Wilders (8,3) als Baudet (8,1) op handen gedragen. Als ‘betrouwbare premier’ doen beiden het echter niet goed: 13 en 14 procent.

Bijna helft kiezers vindt dat Rutte goede premier was/is

  • Maar liefst 45 procent van de kiezers vindt dat Mark Rutte in zijn tienjarig premierschap goed gepresteerd heeft. Een kwart (26%) oordeelt neutraal en 28 procent negatief.
  • Vanzelfsprekend zijn (bijna alle) VVD-kiezers positief over Rutte, maar ook grote meerderheden van het CDA-, D66-, CU- en SGP-electoraat oordelen positief over hem.
  • Zelfs PvdA- en GL-kiezers zijn per saldo eerder positief dan negatief.
  • Uitgesproken negatief zijn kiezers van FvD en PVV.

Rutte door ruim een kwart gezien als beste premier sinds WOII

Op de vraag wie men als beste minister-president sinds WO II ziet, komt Rutte met 27% als nummer 1 uit de bus. Hij wordt gevolgd door Wim Kok (21%), Ruud Lubbers (17%), en Joop den Uyl (13%).

Het maakt bijna niet uit aan welke leeftijdsgroep je het vraagt: Rutte scoort het hoogst in bijna alle generaties. De jongsten (tot 24 jaar) kiezen massaal (59%) voor Rutte. Onder de andere leeftijdsgroepen is er meer concurrentie: evenveel kiezers van 35-49 jaar vinden Kok en Rutte de beste (beiden 29%), terwijl bij 65-plussers Ruud Lubbers het meest genoemd wordt.  

Mark Rutte: stabiele, ervaren bestuurder die helaas te veel weglacht 

Sterkten
Mensen roemen Rutte om zijn bestuurlijke ervaring en rust. Veel kiezers zijn blij met de stabiliteit en goede economische situatie die het kabinet onder zijn leiding Nederland biedt. Ze vinden het knap dat de vier partijen – in tijden van polarisatie – hun verantwoordelijkheid nemen en het land besturen. Premier Rutte krijgt daar de credits voor .

Een VVD-kiezer:
“Je zal het maar moeten doen met al in een land waar zoveel onrust is op alle gebied. daarbij de rust houden en voor alle Nederlanders het beste willen. De oppositie schopt tegen iedereen en alles en mochten ze het voor het zeggen krijgen (wat ik niet wens) dan weten ze het ook niet meer. En je kan het nooit voor iedereen goed doen. Rutte petje af hoe je het allemaal doet en dat mag ook wel eens gezegd worden.”

Daarbij worden zijn vrolijke en joviale manier van doen, zijn sociale vaardigheden, zijn rust, heldere taalgebruik en humor geroemd. Bovendien wordt hij gezien als een doorzetter. Meerdere keren wordt hij ook ‘verbinder’ genoemd.

Zwakten
Vanzelfsprekend is meer kritiek dan lof voor Rutte, er zijn immers meer kiezers die  niet op hem stemmen dan wel. De meest genoemde eigenschap van Rutte is zijn ‘compromisbereidheid’ of, negatiever geformuleerd ‘hij waait met alle winden mee’. Andere minder goede kanten volgens de kiezers: hij doet ‘loze beloftes’ of hij ‘liegt’.

Zijn sterke punt – het goedlachse – wordt ook als een minder positieve kant van Rutte gezien. Het weglachen kleeft aan hem: “dat hij veel zaken lacherig afdoet”.  Iemand anders zegt: “Hij praat zich overal makkelijk uit, komt beloftes niet na en komt ermee weg”.

Inhoudelijk verwijten mensen hem zijn neoliberale denken (geloof in marktwerking). 

We vertellen u graag nog veel meer over I&O Research.


Neem contact op

afbeelding

Peter Kanne

Senior onderzoeksadviseur

Blijf op de hoogte, schrijf u in voor onze nieuwsbrief

  • Dit veld is bedoeld voor validatiedoeleinden en moet niet worden gewijzigd.